Forklift Kazaları Neden Kaynaklanır?

Forklift Kazaları Neden Kaynaklanır?

İş hayatındaki “ağırlıkların” en pratik çözümlerinden biri forklift’ler. İşe yarama konusunda su götürmez faydaları var; tonlarca ağırlığı pratik, zaman kaybı olmadan ve hatta çok ciddi maliyetler gerektirmeden hızla kaldırabilir ve iş verimliliğini arttırabilir. İşinin ehli forklift operatörleri ile pek çok iş hızlıca halledilir, buraya kadar her şey tamam. Gelin görün k iş kazaları sektörün her alanında karşımıza çıkar ki bu listenin üst sıralarında forklift kazaları gelir. Forklift isg yönetmeliği, forklift yaya güvenliği, forklift iş güvenliği ya da forklift güvenlik önlemleri derken karşımıza birçok “önlemli, kurallı” kelime çıkabiliyor. En ufak bir kural ihlali, hayati olabilecek zararlara neden olabiliyor. Bunun için bir tasarı var elbette; forklift isg yönetmeliği ile pek çok durum kontrol altına alınsa ve/veya alınmak istense de birtakım ihmallerden kaynaklanan forklift kazaları ölümlü olabiliyor ne yazık ki. Bugün forklift kazalarını konu alacağız bu yazımızda ve elbette önlemek için neler yapabileceğimizi…

Forklift’in Tehlikeleri Nelerdir?

Eğer kullanma talimatlarına uygun ve işinin ehli insanlar tarafından çalıştırılırlarsa forklift’in hiçbir tehlikesi bulunmaz aksine; iş verimliliğini arttırır, yüklerin kolayca ve hızlıca taşınmasını sağlar, kas ve iskelet sistemi ile ilgili ergonomik riskleri azaltır ve çalışanların ağır yüklere elle müdahalesine engel olur böylece her zorluk daha pratik bir şekilde ortadan kalkmış olur. Peki forklift’in olası tehlikeleri nelerdir bunlara göz atalım…

Forklift’ler sağladığı faydanın yanı sıra bazı sorunları da doğurabilir. Bunları aşağıdakiler gibi özetleyebiliriz;

  • · Aşırı fazla yükleme yapılması
  • · İstiflemenin eşit olmadan, ağırlık merkezi hesaplanmadan yapılması
  • · Forklift ile aşırı hız yapmak
  • · Çatallar havadayken sürüş yapmak
  • · Forklift operatörlerinin değil herhangi bir çalışanın bu aracı kullanması
  • · Yeterli donanıma sahip olmayan forklift operatörleri
  • · Forklift ile yük değil “insan” taşıma
  • · İş sahasına uygun olmayan forklift kullanımı. Örneğin yayaların çok olduğu alanlarda hızlı manevralar ile forklift kullanımı
  • · Yine uygun olmayan forklift kullanımına bağlı zemin sorunları. Bozuk olan zeminde forklift makinası çalıştırmak
  • · Arızalı forklift kullanımı
  • · Forklift bakımlarının aksatılması ve makinanın kontrolsüz çalıştırılması
  • · Dizel ya da akülü forkliftlerin kullanım alanı göz önünde bulundurulmadan, gelişi güzel kullanımı.
  • · Uygunsuz ambalaj ve palet taşınması
  • · Taşınan yükün görüş mesafesinden yüksek olması ve forklift operatörünün görüşünü engellemesi
  • · Forklift lastik bakımının yapılmamış olması; lastiklerdeki yıpranma
  • · Hatalı dönüş ya da fren yapılması

Bu gibi nedenler forklift kazalarına davetiye çıkarır. Genel olarak kullanım alanından kaynaklanan sorunlar gibi gözükse de aslında kullanan kişiden de kaynaklanabilir bu kazaların çoğu. Forklift operatörleri yeterli eğitimden geçmediyse, donanımları yetersizse ve olası tehlikelerden bi’haber ise ölümlü forklift kazalarına kadar varan bir süreç yaşanabilir.

Forklift Operatörlerinin Sık Yaptığı Hatalar Nelerdir?

Forklift operatörlüğü her ne kadar “rahat” bir iş gibi gözükse de karşı taraftan, işin temelinde büyük riskler taşıyan bir meslek. Forklift makinasını kullanmakla iş bitmiyor; makinanın bakımı, kontrolü, doğru kullanımı derken pek çok alt madde çıkıyor ortaya. Forklift kullanımı sadece operatör için değil etrafındaki insanlar için de önem arz eder. Bir dikkatsizlik, bir ihmal kötü sonuçlar doğurabilir. Peki nedir bu ihmaller?

  • Yukarıda forklift makinasının tehlikelerini anlattığımız maddelerin birinde çatallı sürüşten bahsetmiştik. Forklift operatörünün en sık yaptığı hatalardan biri olarak karşımıza çıkar. Yükü ya da çatalları sürekli yukarıda tutma ve bu şekilde sürüş gerçekleştirme kazaya neden olabilir.
  • Forklift kullanma yönetmeliğinde birtakım hız sınırları vardır. Gidiş ve manevra sırasında çatallar aşağı yukarı hareket ettirilmeyeceği gibi alan içinde 10 km, dışarıda ise 20 km hız sınırının ihlal edilmemesi gerekir.
  • Geri manevra yaparken arkayı kontrol etmeden, hızlı hareketlerle manevra yapmak. Aslında bir bakıma bunu etrafını kontrol etmemek olarak da tanımlayabiliriz. Sadece önünde taşıdığı yüke odaklanmak, etrafında kimin olduğuna dikkat etmemek diyelim. Taşınan yük kadar Forklift yaya güvenliğinin de sağlanması gerekiyor.

Forklift Güvenlik Önlemleri

Yük uzadıkça ve/veya yayıldıkça kaldırma kapasitesi düşer ve bu nedenle ağırlık merkezinde sıkıntı yaşanabilir. Her forklift için bir yük kaldırma diyagramı vardır ve bu diyagram dahilindeki yükler kolayca taşınabilir. Ağırlık merkezinde olan her sorun, kazaya davetiye niteliğinde olabilir.

Forklift’lerin kullanma talimatlarında; kullanım alanı, emniyet kemeri kullanımı, yol uyarıları, güvenli sürüş ikazları, bakım ve günlük kontroller, patlayıcı ve kimyasallarla çalışma gibi durumlar mutlaka belirtilmeli. Yanı sıra aşağıdaki güvenlik önlemlerinin de üzerinde durulmalıdır.

  • · Tüm çalışanlar, forklift ile çalışmanın tehlikeleri hakkında sıkı bir eğitimden geçirilmelidir. Forklift operatörünün forklift operatörü sertifikası olmalıdır, unutmayın ki yetersiz bilgi ve donanımdan kaynaklanan sıkıntılar nedeni ile forklift kazaları meydana gelir.
  • · Forklift makinasının testleri düzenli olarak yapılmalı; hidrolik yağ kaçakları, fren ve direksiyon sistemleri gibi önemli detaylar daima kontrol altında tutulmalı. Ayrıca forklift makinası muayenelerinin de yılda en az 1 kez tekrarlanması önerilir.
  • · Forklift yaya güvenliği üzerinde durulması gereken bir konu; forklift çalışma alanı ve yaya yolları önceden belirlemeli. Eğer forklift çalışıyorsa, yayaların sahada olmamasına dikkat edilmeli.
  • · İstifleme doğru biçimde yapılmalı. Forklift’in alacağı yüklerin bulunduğu ve istiflendiği platformlar önceden belirlenmiş olmalı ve bu yükleri kaldırabilecek kapasitede olmalı.
  • · Forklift operatörünün mutlaka yetkili kurumdan sertifika almış olması gerekir. Herkes çalışan forklift operatörü olamaz, mutlaka yetkili eğitim kurumlarından eğitim almış olması gerekir. Forklift makinası donanım olarak pratik bir araç gibi görünse de tıpkı normal araçlarda olduğu gibi forklift’te de ehliyet gerekir.
  • · Forklift operatör belgesi dizel, elektrikli ya da LPG’li tüm araçlar için alınmalıdır. Unutmayın ki operatörlük belgesi forklift yakıtı ile ilgili değil forklift’in yaptığı işlerle alakalıdır. Forklift çeşitleri, çalışılacak sahaya göre seçiliyor. Her forklift her sahada kullanılmaz malum.
  • · Normal otomobil sürerken emniyet kemeri ne kadar önemliysek, forklift makinasında da aynı önem vardır. Hız yapılmaması, emniyet kemerini önemsiz kılmaz. Forklift kazalarının %45’ine yayalar sebep olur bu nedenle ani frenler için emniyet kemeri mutlaka takılı olmalı.
  • · Forklift dengesine mutlaka dikkat edilmeli. Yükü doğru taşımak için forklift üzerinde yer ala yük çizelgesi kontrol edilmeli.
  • · Korna kullanmaktan çekinmemeli; kavşaklarda, köşelerde ya da insanların bulunduğu alanlarda forklift durdurulmalı ya da korna ile uyarı verilmeli.
  • · Otomobillerde sebebi bilinmese de ister istemez dirsek çıkışları, camdan sarkmalar, dışardan eğilmeler olabilir. Yine sebebi bilinmeden benzer hareketleri forklift operatörlerinde de görebiliriz. Ancak camdan dışarı sarkmak, forklift operatörünü korunmasız kılar. Olası bir denge sorununda ciddi sakatlanmalara, yaralanmalara neden olur.
  • · Yazımızın en başından beri sürekli tekrarladığımız bir durum var; çatallı sürüş. Çatallar havadayken aracı hareket ettirmek yapılan en büyük hatalardan biridir. Forklift ile çalışma bittiğinde çatallar mutlaka yere indirilmeli, fren sistemi açılmalı ve motor susturulmalıdır.
  • · Forklift hiçbir koşulda çalışır halde bırakılmamalı. Operatör, çalışır haldeki forklift’ten ayrılmamalı; işi bittiyse de tüm sistemlerini kapatmalı.
  • · Çalışmaya başlamadan önce forklift mutlaka kontrol edilmeli ve bir sıkıntı varsa “basit bir arıza olsa dahi” forklift kesinlikle çalıştırılmamalı.

Forklift kullanırken dikkat edilmesi daha doğrusu akılda her zaman tutulması gereken şey aslında çok basit. Forklift’te taşınan yük cansız olabilir ancak taşıyan ve etrafındakiler canlı! Hiçbir işin insan sağlığından ve güvenliğinden önemli olmadığı unutulmamalı ve her ne olursa olsun prosedüre daima uyulmalı.